|
Początki Sappady nie są zbyt dobrze znane. Jedna z
najbardziej prawdopodobnych hipotez mówi, iż pierwsi mieszkańcy tego
miasteczka przybyli na ten teren z okolic pobliskiej doliny położonej w
dzisiejszej Austrii, na północ od Sappady.
Biorąc
pod uwagę język mówiony oraz obyczaje, uważa się, iż ojczyzną
pierwszych Sappadzian było miasteczko o nazwie Innervilgratten. Ich
rzekoma migracja miała nastąpić w wieku jedenastym, kiedy to nad tamtą
częścią Austrii panowali Heimfels. Być może, iż to właśnie despotyzm
tych władców zmusił znaczną grupę ich poddanych do opuszczenia
terytorium Austrii i podjęcia ryzyka, jakim było skierowanie się na
południe w celu zdobycia potrzebnych środków do życia.
Dolina, do której dotarli, była gęsto pokryta lasami i obfitowała we
wszelkiego rodzaju zwierzynę łowną. Właśnie to stało się głównym
motywem, dla którego zwrócili się do patriarchy Aquilei z prośbą o
możliwość zajęcia tych terenów, tj. dzisiejszej Sappady, co zostało im
przyzwolone w zamian za skromną rekompensatę roczną oraz wierność
wględem samej osoby patriarchy. Nowi mieszkańcy doliny zaczęli od
wyrąbu lasów, aby w ten sposób mogli zyskać tereny pod pastwiska oraz
ich pierwsze osady. Założyli je na północnym zboczu doliny, w miejscu
najbardziej nasłonecznionym.
Z biegiem lat zaczęli uprawiać jęczmień, zboże, owies oraz bób, a temu
wszystkiemu na ich stołach towarzyszyła dziczyzna, mleko, sery,
ricotta. Nawet lekarstwa powstawały na bazie produktów naturalnych.
Historia wspomina również o pewnych sporach i sprzeczkach, jakie miały
miejsce na tym terenie podczas pierwszych wieków jego osadnictwa. Były
to przede wszystkim kłótnie pomiędzy tymi, którzy przybywszy wcześniej
na teren doliny posiadali już swoje ziemie, a tymi, którzy dopiero co
dotarli i domagali się czegoś również dla siebie. Sytuację próbowali
dodatkowo dla swych interesów wykorzystać mieszkańcy pobliskich
miasteczek. Wszystko jednak kończy się szczęśliwie w roku 1350, kiedy
Sappada przechodzi spod okręgu sądowego Cadore pod okręg Carnia.
Początek
wieku szesnastego, za rządów Serenissima (Wenecja), był dla Sappadzian
czasem pokoju oraz względnego dobrobytu. Było to w ogromnej mierze
spowodowane dużym zapotrzebowaniem na materiał drzewny, który w całości
wykorzystywano do budowy łodzi weneckich. Stąd też wielu z Sappadzian
znalazło zatrudnienie przy wyrąbie lasów oraz transporcie.
Z biegiem wieków na teren doliny zaczeli docierać również Francuzi oraz
Austriacy, którzy otworzyli tam pierwsze szkoły. Rok 1852 przeszedł
natomiast w historii Sappady pod znakiem dosyć ważnego - z politycznego
punktu widzenia - wydarzenia: Sappada przechodzi z prowincji Udine do
prowincji Belluno, która w parę lat później zostaje przyłączona do
terytorium Włoch. Podczas I Wojny Światowej wielu z Sappadzian
opuszcza swą dolinę i ucieka w kierunku środkowej części Włoch, w
kierunku Toskanii czy też Kampanii. Jeszcze dzisiaj w tamtych okolicach
można znaleźć pozostałości ze starć oraz bombardowań na pobliskie góry.
Wielu młodych Sappadzian zasłynęło również w walkach podczas II Wojny
Światowej, zwłaszcza ci, którzy walczyli na terenie Rosji.
Okres następujący po II Wojnie Światowej był dla Sappady czasem
emigracji spowodowanej brakiem pracy. Wielu z Sappadzian opuściło swoją
ojczyznę kierując się do Niemiec, Szwajcarii i innych państw
europejskich, lecz nie tylko. Byli bowiem i tacy, co wyjechali do
Australii czy też Ameryki.
Dzisiaj Sappada, jako renomowana miejscowość wypoczynkowo –
turystyczna, może jedynie pochwalić się swą historią oraz tradycją,
jaka się z niej wywodzi.
|